กระบวนการผลิตน้ำประปา จากแหล่งน้ำสู่ก๊อกน้ำในบ้านเรา

น้ำประปาเป็นทรัพยากรที่สำคัญต่อชีวิตประจำวันของมนุษย์ ไม่ว่าจะใช้ในการดื่ม การทำอาหาร หรือการทำความสะอาด อย่างไรก็ตาม หลายครั้งเราก็อาจเจอปัญหาน้ำประปาขุ่นหรือมีกลิ่นไม่พึงประสงค์ที่อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของเรา การทำความเข้าใจถึงกระบวนการผลิตน้ำประปาและปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพของน้ำจะช่วยให้เราสามารถรับมือกับปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้ดียิ่งขึ้น

แหล่งน้ำสำหรับผลิตน้ำประปา

น้ำประปาที่เราใช้ในชีวิตประจำวันส่วนใหญ่มาจากแหล่งน้ำธรรมชาติ เช่น แม่น้ำ ลำคลอง บ่อน้ำ หรืออ่างเก็บน้ำ แหล่งน้ำเหล่านี้ได้รับน้ำจากฝน แหล่งน้ำใต้ดินที่มีการไหลเวียนอยู่เสมอ แต่อย่างไรก็ตาม น้ำที่มาจากแหล่งธรรมชาติเหล่านี้มักมีสิ่งปนเปื้อนต่าง ๆ เช่น สารเคมี แบคทีเรีย และสิ่งสกปรกที่ต้องถูกกำจัดออกไปก่อนที่จะนำมาใช้เป็นน้ำประปา

กระบวนการผลิตน้ำประปา (Water Treatment Process)

การผลิตน้ำประปาประกอบด้วยหลายขั้นตอนที่ถูกออกแบบมาเพื่อกำจัดสิ่งสกปรกและเชื้อโรคต่าง ๆ ออกจากน้ำให้เหลือน้ำสะอาดสำหรับใช้งาน โดยกระบวนการหลักประกอบด้วย

การเก็บกักน้ำ (Collection) เริ่มต้นจากการเก็บกักน้ำดิบจากแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยนำน้ำเข้าสู่ระบบการผลิตผ่านท่อหรือทางน้ำที่มีการควบคุมเพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากภายนอก
การกรองขั้นต้น (Preliminary Filtration) น้ำดิบจะผ่านกระบวนการกรองขั้นต้นเพื่อกำจัดสิ่งสกปรกขนาดใหญ่ เช่น ใบไม้ กิ่งไม้ หรือเศษหิน
การตกตะกอน (Coagulation and Flocculation) เพิ่มสารเคมี เช่น อะลูมิเนียมซัลเฟต เพื่อทำให้สารแขวนลอยในน้ำรวมตัวกันเป็นก้อนใหญ่ขึ้นแล้วจมลงก้นถัง
การแยกตะกอน (Sedimentation) น้ำที่ผ่านการตกตะกอนจะถูกนำเข้าสู่ถังแยกตะกอนเพื่อกำจัดสิ่งปนเปื้อนที่จับตัวกันออกไป
การกรองละเอียด (Filtration) น้ำที่ผ่านการแยกตะกอนจะถูกกรองอีกครั้งผ่านชั้นทรายหรือถ่านกัมมันต์เพื่อกำจัดสิ่งสกปรกที่เหลืออยู่
การฆ่าเชื้อ (Disinfection) ใช้คลอรีน โอโซน หรือแสงอัลตราไวโอเลต (UV) เพื่อฆ่าเชื้อโรคและแบคทีเรียในน้ำ
การควบคุมคุณภาพและการจ่ายน้ำ (Quality Control and Distribution) น้ำที่ผ่านกระบวนการทั้งหมดจะได้รับการทดสอบคุณภาพก่อนที่จะส่งไปยังถังเก็บน้ำเพื่อจ่ายให้กับผู้ใช้งานผ่านท่อประปา

ประเทศไทยมีมาตรฐานน้ำประปาที่ถูกกำหนดโดยกรมควบคุมมลพิษและกรมอนามัย ซึ่งกำหนดค่าคุณภาพน้ำที่ต้องมีความปลอดภัยต่อการบริโภค มาตรฐานเหล่านี้ครอบคลุมหลายปัจจัย เช่น ปริมาณของคลอรีนตกค้าง (ควรอยู่ระหว่าง 0.2 – 0.5 มิลลิกรัมต่อลิตร) และค่าความขุ่น (ควรน้อยกว่า 5 NTU)

ปัญหาคุณภาพน้ำประปา

แม้ว่ากระบวนการผลิตน้ำประปาจะถูกออกแบบมาให้สามารถกำจัดสิ่งปนเปื้อนและเชื้อโรคได้ แต่ก็ยังมีปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้ เช่น น้ำประปาขุ่น ซึ่งมักเกิดจากสารแขวนลอยที่ไม่ได้ถูกกำจัดออกหมดในกระบวนการกรอง หรือปัญหาจากระบบท่อส่งน้ำที่มีการรั่วซึมหรือการสะสมของตะกอนในท่อ ทำให้น้ำที่ไหลมาถึงบ้านของเราอาจมีลักษณะขุ่นหรือมีกลิ่นไม่พึงประสงค์

วิธีการแก้ไขปัญหาน้ำประปาขุ่น

การแก้ไขปัญหาน้ำประปาขุ่นสามารถทำได้หลายวิธี เช่น การเปลี่ยนท่อส่งน้ำที่เก่าหรือชำรุด การติดตั้งตัวกรองน้ำเพิ่มเติมที่บ้าน โดยเฉพาะระบบกรองน้ำ RO ที่สามารถกรองสารต่าง ๆ ได้อย่างละเอียด หรือการแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อเข้ามาตรวจสอบและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น

การผลิตน้ำประปาเป็นกระบวนการที่ซับซ้อนและต้องการการควบคุมอย่างเข้มงวดเพื่อให้มั่นใจว่าเราจะได้น้ำที่สะอาดและปลอดภัย อย่างไรก็ตาม ปัญหาน้ำประปาขุ่นหรือมีกลิ่นยังคงเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับแหล่งน้ำ กระบวนการผลิตน้ำ และปัญหาที่อาจเกิดขึ้น จะช่วยให้เราสามารถจัดการกับปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ.

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมมลพิษ, “แนวทางการจัดการคุณภาพน้ำประปา,” จาก เว็บไซต์กรมควบคุมมลพิษ.
องค์การอนามัยโลก, “มาตรฐานคุณภาพน้ำดื่ม,” จาก เว็บไซต์องค์การอนามัยโลก